Predator Gate : Κατ' αποκλειστικότητα, θύμα των υποκλοπών αρθρογραφεί στον «ΦN» εν αναμονεί της δικαστικής απόφασης

 Δίκη υποκλοπών
Το «χάπατο» της άχρηστης τεχνολογίας και η επίκληση του «114» στην ψηφιακή εποχή των ωτακουστών

Γράφει ο Παναγιώτης Ζαρκάδας *

Στις 26 Φεβρουαρίου, η απόφαση του Μονομελούς Πλημμελειοδικείου για την υπόθεση των υποκλοπών και τη χρήση του λογισμικού Predator, θα αποτελέσει την απάντηση στο αν οι θεσμοί της χώρας αντέχουν το βάρος μιας ψηφιακής πρόκλησης, η οποία αγγίζει πλέον τα ίδια τα συνταγματικά θεμέλια του Κράτους Δικαίου

1. Η σκακιέρα των ποινών

    Η πρόταση του Εισαγγελέα της Έδρας, κ. Δημήτρη Παυλίδη, για αναβάθμιση των πράξεων των εμπλεκομένων, από «κατ’ εξακολούθηση» σε «κατά συρροή» αποτελεί το πρώτο κρίσιμο σημείο. Νομικά, η κίνηση αυτή αυξάνει κατακόρυφα το πλαίσιο της ποινής τους, καθώς κάθε παρακολούθηση αντιμετωπίζεται ως αυτοτελές έγκλημα. Ωστόσο η εμπειρία έγκριτων νομικών δείχνει ότι μια «βαριά» καταδίκη σε πρώτο βαθμό συχνά λειτουργεί ως βαλβίδα αποσυμπίεσης της κοινής γνώμης. Με την παροχή ανασταλτικού αποτελέσματος στην έφεση, οι κατηγορούμενοι αποχωρούν ελεύθεροι, ενώ η υπόθεση μετατίθεται για το Εφετείο με ορίζοντα το κρίσιμο έτος 2028 που δεν είναι ένα τυχαίο έτος, αλλά μια χρονιά, αποτέλεσμα ενός ψυχρού νομικού υπολογισμού που βασίζεται στον κυνικό συνδυασμό του Ποινικού Κώδικα και των βραδέων ρυθμών απονομής της ελληνικής Δικαιοσύνης.

    Δεν πρόκειται για μια απλή καθυστέρηση, αλλά για έναν αγώνα δρόμου με έπαθλο την ατιμωρησία. Με τα αδικήματα να φέρουν τον χαρακτήρα πλημμελήματος, η πενταετής παραγραφή συναντά το όριο των τριών επιπλέον ετών αναστολής λόγω παραπομπής. Ο μαθηματικός υπολογισμός - με τα γεγονότα να εκκινούν το 2020/2021, οδηγεί με ακρίβεια στο 2028. Αν η Δικαιοσύνη δεν τρέξει ταχύτερα από τον χρόνο, τότε η παραγραφή δεν θα είναι μια νομική λεπτομέρεια, αλλά η οριστική ταφόπλακα στην αποκάλυψη της αλήθειας. Για όσους δεν συμφωνούν με το ημερολογιακό έτος (σ.σ. 2028) μια ή δυο αναβολές στο Εφετείο αρκούν για να σπρώξουν την τελική ετυμηγορία στο 2029, οδηγώντας τον δικαστή στην υποχρεωτική παύση της ποινικής δίωξης λόγω παραγραφής. Σε αυτό το σενάριο, το Predator θα μείνει στην Ιστορία ως ένα έγκλημα χωρίς τιμωρία - όχι λόγω έλλειψης στοιχείων, αλλά λόγω της βραδυπορίας του δικαστικού μηχανισμού, ο οποίος μετατρέπεται σε σύμμαχο της συγκάλυψης.

2. Τo Predator ως «ψηφιακός μοχλός» στα εξοπλιστικά

    Η πιο εκρηκτική (ανέγγιχτη) πτυχή της υπόθεσης, την οποία φρονώ η Δικαιοσύνη οφείλει να αποτυπώσει στο σκεπτικό της απόφασης, είναι η χρονική σύμπτωση των παρακολουθήσεων με τις μεγάλες αμυντικές συμβάσεις της χώρας. Η Δικαιοσύνη δεν μπορεί να αγνοήσει τη σύνδεση των εταιρειών που διακινούσαν το λογισμικό με μεσάζοντες κρατικών προμηθειών. Αν το Predator χρησιμοποιήθηκε ως εργαλείο πίεσης είτε συλλογής πληροφοριών για την χειραγώγηση deals, τότε μιλάμε για κακουργηματική διάσταση που υπερβαίνει την απλή παραβίαση απορρήτου.

    Θύματα του εμπορικού spyware, ο Πρόεδρος του ΠΑ.ΣΟ.Κ Νίκος Ανδρουλάκης, ως μέλος της Επιτροπής Άμυνας και Εξωτερικών Υποθέσεων του Ευρωκοινοβουλίου, και ο Χρήστος Σπίρτζης, με την ιδιότητα του πρώην υπουργού, ανέδειξαν εύστοχα στις καταθέσεις τους ένα κρίσιμο παράδοξο: την ίδια στιγμή που το κράτος επικαλείται το "απόρρητο" για να εμποδίσει τον έλεγχο των υποκλοπών, το Predator φέρεται να είχε παραβιάσει κάθε απόρρητο που αφορούσε την Άμυνα, αφού είχε στοχοποιήσει υψηλόβαθμα στελέχη των Ενόπλων Δυνάμεων. 

    Η Δικαιοσύνη οφείλει να αξιολογήσει αν αυτό συνέβη ακριβώς λόγω της πρόσβασής τους σε ευαίσθητες πληροφορίες εξοπλιστικών προγραμμάτων. Η άρνηση διερεύνησης αυτής της πτυχής θα σήμαινε ότι το δικαστήριο αποδέχεται τη δημιουργία μιας "γκρίζας ζώνης" όπου το εθνικό συμφέρον θυσιάζεται στο βωμό της ανεξέλεγκτης ψηφιακής κατασκοπείας. Η ανάγκη διερεύνησης των εξοπλιστικών κινήτρων γίνεται ακόμα πιο επιτακτική αν αναλογιστούμε πρόσφατη υπόθεση κατασκοπείας που συγκλόνισε τις ένοπλες δυνάμεις. Επομένως η μη κλήτευση ανθρώπων που εκ θέσεως διαχειρίστηκαν απόρρητα σχέδια της χώρας συνιστά μια θεσμική ομολογία: ότι το σύστημα προτιμά την αλήθεια να "τυφλωθεί" στο όνομα μιας κακοφορμισμένης εθνικής ασφάλειας, παρά να επιτρέψει να αποκαλυφθεί πως η τεχνολογία χρησιμοποιήθηκε για να εκβιαστεί ή να ελεγχθεί η στρατιωτική ηγεσία της χώρας. 

    Στο σημείο αυτό όμως για να δούμε πως η κατοχή πληροφοριών από το Predator θα μπορούσε να επηρεάσει την αποτρεπτική ισχύ της χώρας ;

α. Η χειραγώγηση των επιχειρησιακών προδιαγραφών

    Τα εξοπλιστικά προγράμματα δεν είναι απλές αγορές, βασίζονται σε απόρρητες μελέτες των Γενικών Επιτελείων (ΓΕΕΘΑ, ΓΕΑ, ΓΕΣ, ΓΕΝ). Αν ένας αξιωματικός - εισηγητής ήταν υπό παρακολούθηση ο κάτοχος του παράνομου λογισμικού γνώριζε εκ των προτέρων τις «κόκκινες γραμμές» της Ελλάδας. Ποιος αρνείται ότι οι πληροφορίες αυτές επιτρέπουν σε μία συγκεκριμένη εταιρεία ή μια ξένη δύναμη να προσαρμόσει την προσφορά της (ή να υπονομεύσει την προσφορά ενός ανταγωνιστή), όχι με βάση το τι χρειάζεται η χώρα, αλλά με βάση το πως θα κερδίσει το συμβόλαιο, αφήνοντας ενδεχομένως την Ελλάδα με υποδεέστερο ή μη συμβατό υλικό;

β. Η «χαρτογράφηση» του ανθρώπινου δυναμικού

    Μέσω των υποκλοπών (προσωπικές στιγμές, οικονομικά δεδομένα) μπορεί να ασκηθεί πίεση σε μέλη των γνωμοδοτικών επιτροπών. Μια απόφαση για ένα οπλικό σύστημα που θα έπρεπε να είναι καθαρά τεχνοκρατική, μπορούσε να «αλλοιωθεί» υπέρ ενός συγκεκριμένου προμηθευτή επειδή τα μέλη της επιτροπής κατέστησαν «ευάλωτα» λόγω των πληροφοριών που υπέκλεψε (ή όχι;) το λογισμικό.

γ. Η διαρροή στρατηγικού πλεονεκτήματος σε ανταγωνιστικές δυνάμεις

    Αν το Predator συνέλλεξε πληροφορίες από το κινητό ενός ενός επιτελικού στελέχου, οι πληροφορίες αυτές δεν μένουν απαραίτητα στον «ιδιώτη» που το λειτουργεί. Μπορεί να κατέληξαν σε ξένες υπηρεσίες πληροφοριών. Όταν ο δυνητικός αντίπαλος γνωρίζει τις ακριβείς προδιαγραφές των νέων του φρεγατών ή των Rafale πριν αυτά παραδοθούν, η ισορροπία ισχύος στο Αιγαίο ανατρέπεται.

δ. Η διάβρωση της διασυμμαχικής εμπιστοσύνης

    Η Ελλάδα αγοράζει εξοπλισμούς από συμμάχους (ΗΠΑ, Γαλλία). Αν οι σύμμαχοι αντιλήφθηκαν ότι οι επικοινωνίες των Ελλήνων αξιωματικών που χειρίστηκαν απόρρητα συστήματα (π.χ. κώδικες Link-16 των F-16) είναι διάτρητες από λογισμικά τύπου Predator, ενδέχεται και να υποβάθμισαν την τεχνολογία που μας παρέδωσαν (π.χ. "export version" με περιορισμένες δυνατότητες) για να προστατεύσουν τα δικά τους μυστικά. Έτσι, η Ελλάδα πληρώνει για "πρώτης γραμμής" όπλα και λαμβάνει "δεύτερης" επειδή θεωρείται μη ασφαλής εταίρος. 

    Η αλλοίωση των εξοπλιστικών ισορροπιών δεν είναι σενάριο επιστημονικής φαντασίας είναι η φυσική κατάληξη όταν η υψηλή τεχνολογία κατασκοπείας συναντά τα δισεκατομμύρια των αμυντικών δαπανών. Αν η δικαιοσύνη δεν ερευνήσει τη «σύνδεση του Predator με το πεδίο της μάχης» θα έχει δει μόνο την κορυφή του παγόβουνου.

3. Το έλλειμμα επιστημονικής τεκμηρίωσης

    Η έλλειψη του καταλόγου μαρτύρων, στο σκέλος των πανεπιστημιακών καθηγητών, οι οποίοι θα εξηγούσαν τον ολοκληρωτικό χαρακτήρα του Predator, αφήνει ένα κενό. Το Predator δεν είναι ένας απλός ιός. Είναι ένα όπλο μαζικής παραβίασης ανθρωπίνων δικαιωμάτων.

4. Η πυραμίδα της ευθύνης

α. ΕΥΠ :    Ποιος ήταν ο ρόλος του επιχειρησιακού βραχίονα; Πως επιτράπηκε η μετατροπή της Εθνικής Υπηρεσίας σε έναν μηχανισμό που φαίνεται να λειτούργησε ως «προθάλαμος» για το Predator; Υπήρξε πράγματι ένα κοινό κέντρο αποφάσεων που χρησιμοποιούσε τις νόμιμες επισυνδέσεις ως δούρειο ίππο για την ψηφιακή εισβολή σε στόχους εθνικής σημασίας;

β. Πρωθυπουργός :    Όταν η πηγή των πληροφοριών μεταφέρεται στον πυρήνα της εκτελεστικής εξουσίας (μέσω του πολιτικού επιτηρητή) δεν είναι εύλογο το ερώτημα για το ποιος είχε την τελική γνώση και την ευθύνη προστασίας του Κράτους Δικαίου;

γ. Πάροχοι κινητής τηλεφωνίας :    Οι εταιρείες οφείλουν να λογοδοτήσουν για τα κενά ασφαλείας που επέτρεψαν τη μαζική διακίνηση μολυσμένων μηνυμάτων. Το απόρρητο των επικοινωνιών είναι νομική υπόχρεωση των παρόχων, όχι προαίρεση.

δ. Το «αόρατο» προσωπικό :    Η έρευνα θα έπρεπε να διασφαλίσει ότι δεν υπήρξε αλλοίωση των ψηφιακών αρχείων (logs) από υπαλλήλους που είχαν πρόσβαση στα συστήματα την κρίσιμη περίοδο των παρακολουθήσεων. Ιδιώτες, χωρίς καμία θεσμική ιδιότητα, χωρίς όρκο στο Σύνταγμα, βρέθηκαν να διαχειρίζονται από ευαίσθητα στρατιωτικά μυστικά και σχέδια εθνικής άμυνας, μέχρι τις πιο μύχιες οικογενειακές και προσωπικές στιγμές των στόχων. Ποιος εγγυάται ότι αυτά τα δεδομένα δεν έγιναν αντικείμενο συναλλαγής, εκβιασμού ή μεταφοράς σε τρίτα κέντρα; Γιατί άραγε οι χειριστές-φαντάσματα παραμένουν στο σκοτάδι; Η απουσία των υπαλλήλων-σκιών συνιστά προκλητική και σκανδαλώδη ασυλία.

5. Το «χάπατο» της άχρηστης τεχνολογίας

    Και κάπου εδώ, οι εμπλεκόμενοι πρωταγωνιστές αυτής της σκοτεινής ιστορίας επιχειρούν μέσω των επιχειρημάτων των δικηγόρων τους να μας σερβίρουν το απόλυτο "χάπατο" της άχρηστης τεχνολογίας. Θέλουν να πιστέψουμε -ειρωνικά και προκλητικά- ότι το Predator ήταν ένα λογισμικό-φάντασμα, που ενώ μόλυνε δεκάδες κινητά, τελικά "δεν κατάφερε" να υποκλέψει ούτε ένα αρχείο. Δηλαδή, μας ζητούν να αποδεχτούμε ότι ιδιώτες τεχνοκράτες και εμπορικοί μεταπράτες αυτών των ψηφιακών εργαλείων/κοριών, ήταν στην πραγματικότητα ερασιτέχνες πραματευτάδες "τζούφιων" ψηφιακών υπερόπλων. Αν είναι έτσι, τότε γιατί οι ΗΠΑ τους έβαλαν στη μαύρη λίστα ως παγκόσμια απειλή; Πίστεψαν κι αυτές το ίδιο χάπατο; Η αλήθεια είναι πιο απλή και τρομακτική. Το προϊόν τους δουλεύει άψογα. Και το μόνο που παραμένει άχρηστο σε αυτή την υπόθεση είναι η προσπάθεια τους να υποτιμήσουν τη νοημοσύνη μας.

6. Το ραντεβού με τη Δημοκρατία και η επιστροφή στο «114»

    Καταθέτω αυτές τις γραμμές όχι ως ένας ουδέτερος παρατηρητής αλλά ως ένας πολίτης που έζησε την ψηφιακή εισβολή στο περιθώριο της νομιμότητας. Ως ένας από τους επιβεβαιωμένους στόχους, που παρακολουθήθηκε ταυτόχρονα από την ΕΥΠ και το Predator, πιστεύω ακράδαντα ότι η προσωπική μου ζωή και οι επαγγελματικές μου επαφές έγιναν αντικείμενο επεξεργασίας από έναν αόρατο και παράνομο μηχανισμό.

    Για μένα, λοιπόν, το ραντεβού με τη Δημοκρατία την Πέμπτη (26/2) δεν είναι απλώς μια δικαστική εκκρεμότητα. Είναι η προσωπική μου απαίτηση για δικαιοσύνη απέναντι σε μια εκτροπή που επιχείρησε να με μετατρέψει από ελεύθερο άνθρωπο σε ελεγχόμενο αντικείμενο. Και πρέπει όλοι να καταλάβουμε πως η απόφαση παύει να είναι μια απλή δικαστική τυπικότητα και μετατρέπεται σε ένα κρίσιμο ραντεβού με τη Δημοκρατία. Είναι η στιγμή που οι θεσμοί καλούνται να αποδείξουν αν μπορούν να προστατεύσουν τον πολίτη ή αν θα υποκύψουν στη στρατηγική της λήθης και της παραγραφής. Επιπλέον για εμένα προσωπικά, αυτό το ραντεβού έχει έναν συμβολισμό που υπερβαίνει τις δικαστικές αίθουσες. Καθώς πλησιάζει η 11η Απριλίου, η ημέρα των γενεθλίων μου, δεν μπορώ παρά να σκέφτομαι ότι η δική μου «επέτειος» συμπίπτει με την πιο βαθιά υπενθύμιση της δημοκρατικής μας ταυτότητας: Το 114.

    Το ιστορικό εκείνο άρθρο, που όριζε ότι η τήρηση του Συντάγματος επαφίεται στον πατριωτισμό των Ελλήνων, δεν ήταν μια ρομαντική διακήρυξη του παρελθόντος. Είναι η σημερινή, αδηριτη ανάγκη απέναντι στους «ψηφιακούς πραματευτάδες» και τους αρχιτέκτονες της συγκάλυψης.

    Αν η Δικαιοσύνη αφήσει το Predator να νικήσει το Σύνταγμα, τότε το 114 παύει να είναι ασπίδα και γίνεται η τελευταία γραμμή άμυνας ενός λαού που αρνείται να ζει υπό επιτήρηση. Το δικό μου «δώρο» για φέτος δεν είναι η προσωπική δικαίωση, αλλά η βεβαιότητα ότι σε αυτή τη χώρα, το ρολόι της Δημοκρατίας θα χτυπά πάντα πιο δυνατά από το ρολόι της κάθε παραγραφής. Γιατί στο τέλος της ημέρας, η δημοκρατία δεν είναι προϊόν προς πώληση, αλλά η κοινή μας πατρίδα που δεν εκχωρείται σε κανέναν ιδιώτη.

Σημείωση Συντάκτη (ΥΓ) : Το παρόν άρθρο αποτελεί προϊόν νομικής και δημοσιογραφικής ανάλυσης, η οποία εδράζεται στο συνταγματικά κατοχυρωμένο δικαίωμα της ελευθερίας του λόγου και στην επιτακτική ανάγκη προάσπισης του δημοσίου συμφέροντος. Το κείμενο αποσκοπεί αποκλειστικά στην ενημέρωση των πολιτών και στην προαγωγή του δημοσίου διαλόγου για τη λειτουργία των θεσμών. Δεν συνιστά καταγγελία κατά προσώπων, ούτε προκαταλαμβάνει τη δικαστική κρίση,αλλά αποτελεί άσκηση του καθήκοντος για την τήρηση του Συντάγματος (Άρθρο 120), όπως επιβάλλει η δημοκρατική εγρήγορση κάθε πολίτη.

* Σημείωση του Αρχισυντάκτη του «ΦN» :
Το παρόν άρθρο αποτελεί κατάθεση απόψης του Παναγιώτη Ζαρκάδα, ενός από τους 116 επιβεβαιωμένους στόχους του Predator στην Ελλάδα και αποτελεί ιδιαίτερη τιμή για εμένα η επιλογή του να φιλοξενηθεί στο blog, το κείμενό του αυτό. Εκτός από καλογραμμένο και αναλυτικό, είναι και μια προσωπική ματιά ενός εμπλεκομένου, αλλά και η αποκρυστάλλωση ενός τμήματος της γνώσης του ιδίου για την υπόθεση. Ως αρχισυντάκτης του «ΦN» προσκαλώ όποιον θέλει να καταθέσει την προσωπική του άποψη επί του θέματος καθώς και κάθε εμπλεκόμενο που θέλει να εκφράσει τη θέση του.